PAE Logo
Wyszukiwarka



Energia Wody



Energetyka wodna na Podkarpaciu mogłaby być znaczącym żródłem czystej energii. Istnieje tu dość duży zespół elektrowni wodnych Solina-Myczkowce, jednak małe obiekty tego typu nie rozwijają się stosownie do posiadanego potencjału. Spośród istniejących warto wymienić obiekty w Wilczej Woli, Żołyni, Krempnej, Sieniawie, Radawie, Mokrzecu oraz w Nienowicach. Jest to bardzo słaby wynik w skali kraju i bardzo słaby w skali euroregionu.

Odpowiednie zagospodarowanie zlewni rzek regionu mogłoby zaowocować znaczącym wzrostem gospodarczym. Oprócz niezaprzeczalnych korzyści materialnych rozwój małych elektrowni wodnych (MEW) - o mocy do 5 MW, spowodowałoby stabilizację hydrologiczną regionu w szeroko pojętym znaczeniu. W połączeniu z odpowiednim systemem małej retencji oraz odpowiednich zabezpieczeń mógłby stanowić zabezpieczenie przed niedoborami wody oraz nawiedzającymi region lokalnymi powodziami. Raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony środowiska w Rzeszowie zawiera szczegółowe informacje m.in. na temat stanu zlewni rzek w tym sztucznych zbiorników.
Dokument ten stwierdza, że "[…] Brak dostatecznej ilości zbiorników retencyjnych powoduje duże niebezpieczeństwo powodziowe. Stan zabezpieczenia przeciwpowodziowego na terenie województwa podkarpackiego jest niski. Najbardziej zagrożony jest obszar środkowy i północny województwa, wzdłuż głównych rzek.[…] Ogólna długość wałów wynosi około 610 km, przy czym najwięcej tych obiektów zlokalizowanych jest na północy regionu. Część obwałowań jest jednak w złym stanie technicznym i wymaga modernizacji […]". Informacje zawarte w raporcie bazują na danych z lat 2004-2006. Taki stan powinien stanowić impuls do szybkiego i wielokierunkowego rozwoju obiektów hydrotechnicznych, przy ścisłej współpracy gminnych organów samorzšdowych, inwestorów prywatnych, oraz Samorzšdu Województwa Podkarpackiego, który jest reprezentowany przez PAE.

Aby podjąć jakiekolwiek działania w celu zagospodarowania cieku wodnego należy przeanalizować wszystkie aspekty inwestycji takie jak: uwarunkowania techniczne, uwarunkowania społeczne oraz uwarunkowania prawne.

Do uwarunkowań technicznych należą dane IMGW o przepływach, wysokości istniejącego lub możliwości nowo powstałego piętrzenia.

Planując inwestycję należy wziąć pod uwagę także efekty społeczne, a więc nie tylko ilość nowych miejsc pracy, ale także uciążliwość hydrozespołu dla lokalnej społeczności.

Z punktu prawnego większość zagadnień warunkują: Prawo Wodne , (Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. w szczególności art. 67, 122 i 131), Prawo Energetyczne (w szczególności art. 9a.3 o obrocie energia pochodzšcš z OZE) oraz lokalne rozporządzenia dotyczące strategii rozwoju regionu jak i możliwość wykupu lub dzierżawy gruntu przyległego do miejsca zagospodarowania.
Najważniejszym czynnikiem pozostaje oczywiście lokalizacja przedsięwzięcia.

Aby uniknąć niepotrzebnych kosztów należy w pierwszej kolejności zlecić ekspertyzę odpowiedniej instytucji, zdolnej określić zasadność inwestycji w danej lokalizacji. Analiza ta w zależności od wymagań inwestora może zawierać od informacji podstawowych o stanie cieku wodnego do konkretnych rozwiązań z zakresu hydroenergetyki i planowania przestrzennego.

Rozwiązania techniczne są uzależnione od posiadanych zasobów finansowych i wodnych. Ilość rozwiązań w tej dziedzinie powoduje, że niemożliwe jest określenie szczególnie przydatnej konstrukcji dla MEW, co oznacza, iż dobór musi być ściśle związany z planowaną inwestycją.

Korzyści z produkcji energii w MEW są różnorakie. Energia może być produkowana na potrzeby własne przedsiębiorstw, lub na sprzedaż do ZE. Innym aspektem są świadectwa Pochodzenia Energii (ŚPE), które można uzyskać produkując energię z OZE.
Dokument ten można uzyskać składając odpowiedni wniosek do Urzędu Regulacji Energetyki (URE) - www.ure.gov.pl. Aby uzyskać świadectwo należy posiadać koncesję na wytwarzanie energii (wydawanš przez URE) oraz złożyć inne stosowne dokumenty w URE. ŚPE są przedmiotem oddzielnego obrotu i mogą być źródłem niezależnych zysków MEW. Certyfikatami obraca się na Towarowej Giełdzie Energii.

Turbiny
Najważniejszą częścią całej elektrowni jest zawsze turbina czyli serce. Obecnie stosowane w MEW są turbiny:

  • Kaplana i Propeller 1,5 < H < 40
  • Francisa 10 < H < 350
  • Peltona 50<H<1300
  • Banki-Mitchella 2<H<250
  • Turgo 50<H<250
  • Koło młyńskie 1,5 <H<6

Należy zaznaczyć że są to typowe spady dla tego rodzaju turbin i mogą być odstępstwa od w/w tabeli.

Dobór
Wybór zespołu musi być decyzją w pełni uzasadnioną ze względu na koszt, który stanowi ok. 60% całej inwestycji. Moc i prędkość obrotowa musi wynikać z wielu aspektów działalności takich jak możliwość wykonania spiętrzenia i wielkość realnego przepływu. Wynikają one z rozpoznania hydrologicznego, również natężenia hałasu, które nie może wynikać wyłącznie z normy, ale także z odległości od siedzib ludzkich i stosunku ich mieszkańców jak również musi być uwzględniony aspekt działalności ubocznej, którą przewidzieliśmy w początkowym planie. Innym uwarunkowaniem jest brak konieczności obsługi całego obiektu hydroenergetycznego, co w dużym stopniu zależy od zaangażowania w budowę, użytkowanie, jak też wykształcenia inwestującej osoby w kierunku hydrotechnicznym.

Dobór rodzaju i wielkości turbiny dla MEW powinien być warunkowany względami technicznymi i analizą ekonomiczną, uwzględniającą stosunek przyrostu efektów energetycznych uzyskiwanych przez turbinę do zmienności kosztów zależnych od turbiny.

Kolejnym istotnym aspektem doboru turbiny jest jej tolerancja, elastyczność na zmiany spadu i przepływu. Parametry te wynikają z charakteru rzeki.

 

 

TYP TURBINY TOLERANCJA ZE WZGLĘDU NA ZMIANY PRZEPŁYWU TOLERANCJA ZE WZGLĘDU NA ZMIANY SPADU
PELTON WYSOKA NISKA
FRANCIS ŚREDNIA NISKA
KAPLAN podwójna regulacja WYSOKA WYSOKO
KAPLAN pojedyńcza regulacja WYSOKA ŚREDNIA
PROPELLER NISKA NISKA

 

Na polskim rynku istnieją firmy specjalizujące się w zabudowie progów wodnych zgodnie z życzeniem klienta. Daje to możliwość maksymalizacji ilości wyprodukowanej energii. Rozwiązanie takie jest wyjątkowo korzystne ze względu na indywidualny charakter i dokładne dopasowanie zespołu do potrzeb. Rozwiązanie takie posiada również wady; indywidualne rozwiązanie przy wykorzystaniu niektórych znormalizowanych elementów pociąga za sobą dłuższe oczekiwanie na niektóre części zamienne, dlatego też należy zwracać uwagę przy wyborze producenta na typowość części najbardziej się zużywających. Na naszym rynku są obecne także potężne firmy specjalizujące się w seriach typoszeregów turbin. W tym przypadku musimy liczyć się z możliwością niedopasowania idealnego turbozespołu, co w efekcie oznacza, że zespół, który dobierzemy będzie pracował nie pełną mocą lub będzie pracował pełną mocą a część wody będzie szła na tzw. przelewkę. Zakup typowego zespołu daje jednak komfort dostępności części zamiennych w czasie koniecznym do transportu tym bardziej, jeżeli firma działa na terenie kraju (w przypadku przesyłek poleconych ekspresowych 48h na terenie UE). Dla rzek Podkarpacia odpowiednim pod względem technicznym rozwiązaniem wydaje się zastosowanie kilku turbozespołów. Rozwiązanie takie jest optymalne ze względu na roczną zmienność przepływu.


powrót

Galeria Zobacz całość Obrazki ziemia


Galeria Zobacz całość Obrazek ziemia Porady praktyczne Do pobrania